Göynem – Beyşehir

İlahi – Kur`an -İslam – Din -Tasavvuf – Belgesel – Dua – Hadis – Tarih – Şiir – Vs… – بِسْمِ اللهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ

Ticaret ve Ziraat

Posted by Site - Yönetici Şubat 4, 2010

10Ticaret ve Ziraat

Ticaret ve Ziraat

Âlimler, ticaret ve ziraatin hangisinin faziletli olduğu hususunda da ihtilâf ettiler. Bazıları dediler ki: Ticaret daha faziletlidir. Çünkü Allahü teâlâ şöyle buyuruyor: “…Allah muhakkak bilmişdir ki, içinizden hastalar olacak, diger bir kısmı Allah’ın fazlından (nasib) aramak üzere yer(yüzün)de dolaşacaklar. Bir başka takımı da Allah yolunda çarpışacaklardır.“141 Bu âyetteki yeryüzünde dolaşmaktan maksad, ticarettir. Bunun için de Allah, ticareti dinin en üst derecesi olan cihaddan önce zikretmiştir. Bunun için Hz. Ömer (ra) şöyle diyordu: “Allah’ın fazlından rızık aramak için sefere çıktığımda, yükümün iki dengi arasında ölmem, Allah yolunda mücahid olarak savaşmaktan daha iyidir.”142 Bir başka hadisde de şöyle buyuruluyor: “Kendisinden emin olunan doğru tüccar, Kıyamet günü itaatkâr yüce kişilerle beraberdir.” 143

Meşayihimizin ekserisine göre ise, ziraat ticaretten daha faziletlidir. Çünkü ziraatin faydası daha umumîdir. Kişinin neslini devam ettirmesi ve vücudun gıdasının temini ziraat iledir. Ziraatla Allah’a kulluk için kuvvet kazanılır. Ticarette ise bu meydana gelmez, ancak mal çoğalır. Rasûlullah (sas) “İnsanların en hayırlısı, onlara en faydalı olandır.”144 buyuruyorlar. Bu bakımdan faydası umumî olanla uğraşmak, daha faziletlidir. Ziraatte Allah yolunda harcama daha aşikâr ve çoktur. Çiftçinin elde ettiği şeylerden insanlar, hayvanlar ve kuşların yemesi olağandır. Bunların hepsi de yetiştiren için sadakadır. Bir hadisde şöyle buyuruluyor: “Bir müslüman bir ağaç dikse, ondan bir insan, bir hayvan veya bir kuş yese, bu onun için sadaka olur.”145 Bir başka rivayette de “Ondan, rızık aramak için çıkan insanlar, hayvanlar ve kuşlar yeseler, onun için sadaka hükmündedir. “14^ buyuruluyor. Hadiste geçen “el-Afiye” kelimesi, insanlarda olduğu gibi, rızık aramak için çıkıp ta yuvalarına dönen kuşlar için de kullanılır. Kendisinde Allah yolunda tasadduk manası olmayan kazanç çeşitlerinde bir fazilet de yoktur. Namazda setrü avret farz olduğu için kendisine ihtiyaç duyulmakla birlikte, dokumacılık ta böyledir. Bundan da anlıyoruz ki, kazanç yollarından Allah yolunda daha çok harcanan daha faziletlidir.

İlim Öğrenmek Farzdır

Onların dayandıkları âyetin izahına gelince, rivayet edildiğine göre Mekhûl (rh) ve Mücâhid (rh) şöyle dediler: Burada yeryüzünde yolculuğa çıkmaktan maksad, ilim öğrenmek için çıkmaktır. Verilen bu manaya göre, biz de diyoruz ki, ilim öğrenmek daha faziletlidir. Nitekim İmam Muhammed (rh) de buna işaret ederek şöyle diyor: İlmi aramak farz olduğu gibi, rızkı aramak ta farzdır. Kazancın bu şekilde ilme teşbih edilmesi gösteriyor ki, ilim öğrenmek diğerlerinin hepsinden en yüksek derecede bir farzdır. İlim öğrenmenin farziyyetinin beyanı da RasûluUah’ın (sas) şu hadisleridir: “İlim öğrenmek, her müslümana farzdır.“147

En Faziletli Bilgi, İlmihal Bilgisidir.

Ancak bu hadisde kasdedilen bilgi ilmihal bilgisidir. Şöyle denildi: İlmin en faziletlisi, ilmihal bilgisi, amellerin en faziletlisi de bu halin korunmasıdır.

Bu sözü şu şekilde açıklayabiliriz: İlm-i hâl demek, şu anda bir kimsenin üzerine farz olan şeyleri yapabilmesi için ihtiyaç duyduğu şeyleri bilmesidir. Meselâ namaz kılmak için taharet gibi.

Aynı şekilde ticaretle uğraşmak isteyenin.de kendisini faizden ve fasid akitlerden koruyacak kadar ilim öğrenmesi farzdır. Bir kimsenin malı varsa, zekâtını eda edebilmesi için, malının cinsinden ne kadar zekât verildiğini bilmesi lâzımdır. İşte “ilmihal’in manası budur. Çünkü Allahü teâlâ, Şeriat’in Kıyamete kadar bakî kalacağını haber veri yor. İnsanlar arasında Şeriat’ın bekası ise, ancak öğrenmek ve öğretmekle olur. Bunun için de Şeriat’ı öğrenmek ve öğretmek herkes üzerine farzdır. Helâl kazancın farziyyetini beyan sadedinde bunu da açıklamış olduk.

Buna delil olarak şu hadisi verebiliriz: Rasûlullah (sas) ilmin ortadan kalkmasına vesile olacakları için bilmeyenlere ve öğrenmeyenlere lanet etti ve buyurdu ki: “Allahü teâlâ ilmi kalblerden çekip çıkararak kaldırmaz. Fakat âlimlerin ruhlarını kabzeder. Âlimler alındıktan sonra insanlar cahilleri reisler edinirler. Onlar da bilmeden fetva verirler. Kendileri dalâlete düşerler, halkı da düşürürler.”148 Bunu teyid eden şu âyet-i kerime de vardır: “Eğer müşriklerden biri senden emân dilerse, ona eman ver. Ta ki Allah’ın kelâmını dinlesin...”149 Bu âyet işaret ediyor ki, istediği zaman kâfire dini öğretmek farzdır. Mü’mine ise öncelikle öğretmek gerekir.

İlmin farzların en kuvvetlilerinden olduğu hususundaki sözümüzün izahı da şöyle: İnsan bütün ömrünü öğrenmek ve öğretmek için harcasa, ömrü boyunca farz işlemiş olur. Bütün ömrünü namaz ve oruçla geçirse, bir kısmında nafile ile meşgul olmuş olur. Şüphesiz farzı yerine getirmek, nafileyi işlemekten daha yüksek derecededir.

Kaynak : İmam Muhammed Şeybani – İslam İktisadında Helal Kazanç

Dipnot:

80, Mezâlim, 5, III, 98, Müslim, Birr, 65, H. No: 2585, Tirmizî, Birr, 18, H. No: 1928, IV, 323, Ahmed b. Hanbel, IV, 104, 405, 409, Tecrid, XII, 128.

74

141.  Müzzemmil (73): 20.

142.  Kenzu’l-Ummâl, IV, 123.

143.  îbn Mâce, Ticaret, 1, H. No: 2139, Câmiu’s-Sağîr, III, 278.

144.  Câmiu’s-Sağîr, III, 481.

145. Ahmed b. Hanbel, VI, 362.

146.  Dârimî, Büyü’, 65, II, 267, Ahmed b. Hanbel, III, 313, 327, 338, 356,

Hadiste geçen “el-Afiye” kelimesinin manası için bkz. en-Nihâye, III, 266.

75

147. İbn Mâce, Mukaddime, 17, H. No: 224, Câmiu’s-Sağîr, IV, 267, 268

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

 
%d blogcu bunu beğendi: