Sehl bin Abdullah Tüsteri (k.s.) hazretleri Kimdir ?

Sehl bin Abdullah Tüsteri (k.s.) hazretleri, evliyâ’nm büyüklerindendir. 200 (M. 81 S) yılında doğdu. İyi bir eğitim gördü.

Dayısı Muhammed bin Suvâr’dan ders aldı. Zünnûn-i Mısrî hazretlerine talebe ve mürid oldu. Takva sahibi idi.

Geceleri ibâdetle geçirirdi. 30 sene yatsının abdestiyle sabah namazı kıldığı rivayet edilir.

Duası makbuldü. Bir ara vali Yakub bin Leys hasta olmuştu. Doktorlar tedaviden acizdiler. Ona senin bölgende Sehl bin Abdullah var, onun duasını al şifa bulursun, dediler. O da Sehl bin Abdullah hazretlerine gelip dua etmesi için ricada bulundu. Sehl bin Abdullah; senin hapishanende suçsuz insanlar yatarken, senin için yapmış olduğum dua nasıl kabule mazhar olur,” dedi. Bunun üzerine vali hapishanesinde bulunan bütün suçluları salıverdi. Sehl bin Abdullah: Ya Rabbi bu zata ma’siyet ve musibet zilletini gösterdiğin gibi taat ve izzeti de göster. Bunu yakalanmış olduğu hastalıktan kurtar,” diye ona dua etti:. Vali iyileşti. Vali. Sehl bin Abdullah hazretlerine çok mal, altın ve gümüş vermek istedi. Sehl bunları kabul etmedi, çevresindeki talebe ve muridleri: “Keşke kabul edip fakirlere dağıtsaydı. dediler. Bunun üzerine Sehl bin Abdullah Tüsteri hazretleri, taş ve kayalara nazar etti. Taş, kaya ve çakıl taşları altın ve mücevherat kesildiler.

283 (M. 896) yılında Basra’da vefat etti.

Kaynak: İsmail Hakkı Bursevi, Rûhu’l-Beyan Tefsiri,: 2/363.

Cafer-i Sâdık hazretleri Kimdir ?

Cafer-i Sâdık hazretleri, 83 (M. 702) tarihinde Medine-i Münevverede doğdu.

Peygamber Efendimiz (s.a.v.) hazretlerinin soyundan ve tabiînlerin en büyüklerindendir.

İyi bir tahsil gördü. Maddeten ve manen mükemmel bir şekilde yetişti.

On iki imamın altıncısıdır. Silsile-i sâdâttandir.

İmam-ı Azam hazretlerinin üstadı ve mürşididir.

İmam-t Azam hazretleri onun için, “Son iki sene olmasaydı Numan helak olurdu,” buyurdu.

Cafer Sadık hazretlerinin karizması olduğu için. bâzı kötü niyetli kişiler, yazmış oldukları fesad ve bozgunculuk dolu kitaplarını ona isnâd ettiler. Fal, yıldıznâme gibi bâzı İslâm dışı kitaplarda “Caferi Sadık buyurdu” diyerek yapılan rivayetlerin hepsi uydurmadır ve hepsi yalandır. Hatta “Caferi mezhebinin” Caferi Sadık hazretleriyle asla bir alakası yoktur. Sadece o büyük zatın mübarek adını su-i istimal ettiler.

Caferi Sâdık hazretleri bir mürşid-i kâmil idi. Bütün hayatını halkı irşâd etmek ve onlara İslâm dinini öğretmekle geçirdi. 0 dönemin siyâsî ve politik çalışmaların içinde de asla bulunmadı. 148 (M. 765) yılında Mekke’de vefat etti. Kabri Cennetü’l-bakîdedir.

Kaynak : İsmail Hakkı Bursevi, Rûhu’l-Beyan Tefsiri, Fatih Yayınevi: 2/318.

İbni Kemâl Paşa Kimdir ?

İbni Kemâl Paşa’nın asıl adı Kemal paşazade Ahmed Şemseddin Efendi’dir. Edirne’de doğdu. Dede ve babası Süleyman Çelebi’nin ümerâ (İdareci) sınıfında olması sebebiyle, zamanın geleneği icabı önce askeri sınıfa girdi. İyi bir askerî eğitim gördü. Bir çok seferlere sipâhî olarak katıldı… İbni Kemal Paşa Hazretleri askeri sınıftan ulemâ sınıfına geçişini şöyle anlatır:
“Sultan İkinci Bâyezîd Hanla bir sefere çıkmıştık. O zaman vezir, Halil Paşanın oğlu İbrahim Paşaydı. Şanlı, değerli bir vezirdi. Bu zamanda Ahmed ibni Evrenos adında bir kumandan vardı. Kumandanlardan hiç biri onun önüne geçmez, bir mecliste ondan ileri oturamazdı. Ben ise vezirin ve bu kumandanın huzurunda ayakta, esas vaziyette dururdum.  Bir defasında eski elbiseler giyinmiş bir âlim    bu
kumandanlardan da yüksek yere oturdu ve kimse ona mâni olmadı. Buna çok hayret ettim. Arkadaşlarımdan birine sordum: -”Kimdir bu?“
-” Filibe Medresesi müderrisi âlim Molla Lütfi -”Ne kadar maaş alır?” -”Otuz dirhem” -”Deli midir?” -”Hayır! Neden sordun”
-”Makamı bu kadar yüksek olan kumandanlardan yükseğe nasıl oturur!” -”Alimler ilimlerinden dolayı tazim ve takdim olunur, hürmet görürler. Geride bırakılırsa bu kumandan ve vezir buna razı olmaz… Çünkü kumandan padişahın temsilcisidir. Âlimler, peygamberlerin varisleridir… Onlar her zaman en yüksek yere oturur, herkes tarafından saygı görürler“….

Arkadaşımın bu açıklaması üzerine düşündüm: Ben bu kumandan derecesine çıkamam, ama çalışır, gayret edersem şu âlim gibi olurum, dedim ve ilim tahsiline niyet ettim. Sefer dönüşünde görevimden ayrıldım. Molla Lütffnin huzuruna gidip kendimi ilme verdim…
İbni Kemâl Paşa zamanın tanınmış diğer âlimlerinen okuyup, icazet aldı. Tefsir, fıkıh ve hadis ilimlerinde derin bir âlim olarak yetişti.
Müderris oldu. Eskiden karşısında ayakta beklediği kişiler, onun huzurunda elpençe durdular. Kazaskerlik yaptı. Yavuz Sultan Selim Hanın bütün seferlerinde bulundu. Mısır seferinde atının ayaklarından sıçrayan çamurun, Yavuz Sultan Selimin elbisesini kirletmesi üzerine Yavuz Sultan Selim: “Benim bu sarığımı alın yıkamadan saklayın. Öldüğüm zaman bana kefen yapın. Umulur ki. bir âlimin ayaklarından sıçrayan çamur hürmetine Allah beni bağışlar.” buyurmuşlardır. Şeyhülislam oldu. Sadece insanlara değil “Cin“lere de fetva veriyordu. Bunun için. “Müftiyü’s-Sekâleyn” (İnsanların ve cinlerin müftüsü) adı ile meşhur oldu. Yavuz Sultan Selim Han gibi Padişahlar bile ona saygı duydular… Meşârikü’l-Envâr. Tağyirü’t-Tenfâh. Müferricü’I-Kulûb, TeMhHaşiyesi, Tevarih-i Âli Osman vs… G>bi bir çok değerli kitaplar yazdı… İbni Kemal Paşa. 940 tarihinde vefat etti.. Bu konuda daha geniş bilgi için bakınız: llmiyye Salnamesi, sh. 346.

Kaynak : İsmail Hakkı Bursevi, Rûhu’l-Beyan Tefsiri: 2/261-262.

Kâdî Şureyh (r.h.) Kimdir ?

 

Kâdî Şureyh (r.h.) Kimdir ?

  Kâdî Şureyh (r.h.) hazretleri tabiinin büyüklerindendir. Sahabe-i kirâm’dan olduğu hakkında rivayet vardır.

Doğum tarihi kesin olarak bilinmiyor. Kadı Şureyh, Hazreti Ömer (r.a.), Hazreti Ali (k.v.) ve Ibni Mes’ûd (r.a.) gibi büyük sahabelerden hadis-i şerifler rivayet etti.

Kırk yaşında iken Hazreti Ömer (r.a.) tarafından Kûfe’ya kadı (hakim) tayin edildi. Aralıksız tam 60 (altmış) yıl kadılık yaptı.

Dünya kukuk tarihinde en uzun hakimlik yapan zattır. Çok âdildi.

Daha sonra Haccac onu yine kadı olarak tayin etmek istemiş ise de kabul etmediler.

Kadı Şüreyh hazretlerinin mev”izelere konu olan bir hayatı vardır. Hayatının değişik safhaları değişik vaaz ve mev’izelerde anlatılır. Evlenmesi, kadılığı, Hazreti Ali ile Kûfe’de gezip halkı denetlemesi, hatta Hazreti Ali ile bir yahudîyi yargılaması ve Hazreti Alinin aleyhinde hüküm vermesi ve hayatının diğer safhaları..

. Takva. zühd. ıhlas . adalet adamıydı. Kadı Şureyh (r.h.) hazretleri, H.79 (M. 698) yılında vefat ettıgı rivayet edilir. Vefat ettiğinde yaşının yüz yirminin üzerinde olduğu söylenir.

Kaynak : İsmail Hakkı Bursevi, Rûhu’l-Beyan Tefsiri: 2/216-217.

.

Kâdî Beyzâvî Hazretleri Kimdir ?

Kâdî Beyzâvî hazretlerinin asıl adı: Abdullah bin Ömer bin Muhammed bin Ali’dir.
Doğum tarihi kesin olarak belli değildir. İyi bir tahsil gördü.

Tefsir, hadis, fıkıh, usul, kelâm, mantık, nahiv, belagat ve tarih bilimlerinde mütehassıs idi.

Kâdî Beyzâvî Şiran’da Kadi’l-kuzât idi. Şeyhi Muhammed b. Muhammed Kethânfnin işaretiyle kadığılı bıraktı ve **Envârü’t-Tenzîl ve Esrârüt-Tevhîd isimli meşhur tefsirini yazdı.

Kâdî Beyzâvi hazretlerinin tefsirinin ehemmiyyet ve değerini anlamak için ona haşiye ve ta’lik yazan âlimlerin ve o konuda yazılan kitapların sayısına bakmak yeter.

Kâdî Beyâvi tefsirine tamamen veya kısmen haşiye yazan zatların sayısı 75 (yetmişbeş)dir. Ta’lika yazan zatların sayısı da 39 (otuz dokuz)dur.

Demek ki. Kur’ânı kerimin sûrelerinin sayısı kadar, yani 114 âlim. Kadı Beyzâvî tefsirini kendi çağlarında şerh yazıp açıklamışlar, o mübarek tefsir üzerine kitap yazmışlar.

Kâdî Beyzâvî hazretleri. 685 (M. 1286) yılında Tebriz’de vefat etti

Kaynak : İsmail Hakkı Bursevi, Rûhu’l-Beyan Tefsiri: 2/225-227.

.

Vekr el-Cerrâh (r.h.) Kimdir ?

Vekr el-Cerrâh (r.h.) büyük müfessir ve âlimlerdendir.

129 {M. 746) yılında. Irak’da Küfe şehrinin Feyd köyünde doğdu. İyi bir tahsil gördü.

Ehli sünnetin büyük âlimlerinden, lmam-ı Azam. İmam Ebu Yusuf, imam Züfer ve Süfyân-ı Sevrî hazretleri gibi büyük müctehidlerden ders aldı.

Hadis ilminde sika ve hüccetti. Mufessirdi. Müfessirlerin ikinci tabakasından olarak zikredilir. Bütün ömrünü ders vermeye ve Islâmı öğretmeye adadı. Birçok talebe yetiştirdi.

İmam Şafii ve İmam Ahmed bin Hambel ondan ders aldılar. Vekr hazretleri, tefsir, hadis, fıkıh, ahlak ve çeşitli konularda bir çok kitap yazdı.

Vekî hazretlerinin: Malın helalinin hesabı, haramının azabı vardır.” Sözü bir darbi mesel olarak günümüze kadar geldi. 197 (M. 812) yılında vefat ettiği rivayet edilir.

Kaynak : İsmail Hakkı Bursevi, Rûhu’l-Beyan Tefsiri: 2/216-217.

.

Rüzgârların Çeşitleri Ve İsimleri

Bekir bin Abbas buyurdular: Şu dört rüzgâr, bulutlar üzerinde çalışmadıkça buluttan bir damla yağmur çıkmaz.
Sabâ rüzgârı, bulutlan heyecanlandırıp harekete geçirir.
Cenûb (güney) rüzgârı, onu takdir eder, biçer.
Debûr rüzgârı (mağrib yeli, yâni batıdan esen rüzgâr), bulutlan aşılar.
Şimal (kuzey) rüzgârı, bulutlan birbirinden ayırır.
Rüzgârların aslı bu dördüdür.
Şimal rüzgârı, Şam (Kuzey) tarafından eser. Cenûb rüzgârı, onun mukabilinde yâni zıddı olan rüzgârdır.
Sabâ rüzgârı, doğudan eser.
Debûr rüzgârı, onun mukabilinde esen rüzgârdır, yâni batıdan eser.
Abdullah bin Amr bin As (r.a.) buyurdular: Rüzgârlar sekiz türlüdür. Bunların dördü rahmet, dördü de azabtır.
Rahmet olan rüzgârlar:
Nâşirât; bu tabii rüzgârdır.
Mübeşşirât; bu yağmuru müjdeleyen rüzgârdır.
Levâkıh; bu ağaçları aşılayan rüzgârdır.
Zâriyât; toprak ve başka şeyleri, kırıp ufalayan rüzgâr.
Azab olan rüzgârları:
Sarsar, Akîm; bu iki rüzgâr, karada olur.
Âsıf, Kâsıf; bu iki rüzgâr da denizde olur.
Akîm rüzgârı, ne bulutları ve ne de ağaçlan aşılamayan rüzgârdır.
Âsıf rüzgârı, çok şiddetli esip, çadırları yerlerinden söken fırtınadır

Kaynak : İsmail Hakkı Bursevi, Rûhu’l-Beyan Tefsiri, Fatih Yayınevi: 2/217-218.

.

Timurlenk Kimdir ?

Timurlenk, Tarihin en büyük cihangirlerinden biridir. Babası Moğol Barlas aşireti reislerinden Emir Turgaya, annesi Tigin Hatundur. 1336 tarihinde Keş kasabasında doğdu. Âlimleri ve eviiyâ’yı seven babası, oğlunun aklî, naklî ilimler ve askerî bilgiler için özel hocalar tuttu.

Timur Han Çin’e ve Delhiye kadar bütün Asyayı, Irak, Suriye ve İzmire kadar bütün Anadoluyu hükmünün altına aidi. Kaderin bir cilvesi olarak,

Yıldırım Bayezid Hanı mağlup etti.

Timurlenk, islâm dinine ve Müslümanlara en büyük hizmeti o günlerde halk arasında yayılmaya Çalışılan “Hurufîlik” adındaki sapık cereyanı söndürmesidir. Allah, din, kitap, peygamber, namus ve aile mefhumunu tanımayan hurufîliğin kurucusu Fazlullah Hurufiyi öldürttü.

Timurlenk, Taftazanî ve Seyyid Şerif Curcânî Hazretleri gibi büyük alimlerin meclislerine gider, onlardan nasihat alırdı.

Allah dostlarına çok bağlı bir insandı. Bir gün Buhârâ caddesinde geçerken Şah-ı Nakşı Bend Muhammed Behâuddin Hazretlerinin hânegâhının halılarının temizlenmekte olduğunu öğrenince, oraya koştu. Tozları yüzüne sürdü. “Belki Allah dostlarının ayak tozları hürmetine Cenab-ı Allah bana yardım eder” diye…. 200.000 kişilik bir ordu ile Cin seferine giderken 19 mart 1405tarihinde vefat etti.

Kaynak : İsmail Hakkı Bursevi, Rûhu’l-Beyan Tefsiri: 2/209-210..

.

İmam Busayrî Hazretleri Kimdir ?

İmam Busayrî Hazretlerinin asıl ismi, Muhammed bin Saîd bin Hammâd olup. evliyanın büyüklerinden ve islam alimlerinin önde gelenlerindendir. Peygamber aşığıdır.

Peygamber Efendimize olan sevgisini, aşk ve muhabbetini dile getirdiği bir çok şiir. beyt ve na’t-ı şerif yazmışlardır.

Özellikle felçli bir hasta iken yazıp okuduğu ve Efendimiz (s.a.v.) hazretlerini rüyasında görüp şifâ bulduğu “Kaside-i Bürde” isimli kitabı çok meşhurdur.

Günümüzde bile gönül erleri tarafından büyük bir aşkla okunmaktadır.

İmam Busayrî Hazretleri. 1212 (609) veya 1211 (H. 608} tarihinde Mısır’ın Busayr şehrinde doğdu. 1295 (H. 695) senesinde Mısır’ın iskenderiye şehrinde vefat etti. Kabri oradadır

İsmail Hakkı Bursevi, Rûhu’l-Beyan Tefsiri : 2/135-138.

Said Bin Cübeyr (r.h.) Kimdir ?

Said bin Cübeyr (r.h.) Tabiîn devrinde Küfe’de yetişen müctehid imamların büyüklerindendir.

İsmi Said bin Cübeyr bin Hişâm el-Esedrdir.

Doğum tarihi bilinmemektedir.

Said bin Cübeyr. Abdullah ibni Abbas. Abdullah bin Zubeyr. Abdullah bin Ömer, Ebû Hüreyre ve daha bir çok sahabelerden ders aldı   yüksek bir âlim ve büyük bir evliya idi.

İki rek’at namazda bütün Kur’anı kerimi hatmettiği olurdu.

Haccac tarafından yakalanışı ve idam ediliş şekli başlı başına bir kitap oluşturacak kadar manidardır.

Mevize (Abdullatıf isimli vaaz kitabına bakınız) ve tarih kitaplarında anlatılır.

Said bin Cübeyr. (M. 713 de) Haccac tarafından şehıd edilirken, “Allahım! Benden sonra Haccacı kimseye musallat etme,   diye dua etti.

Gerçekten öyle   oldu. Kesik başı bile yerde iki defa Lâ ilahe illallah, dedi. Onun şehid edilmesine başta Hasan Basrî hazretleri olmak üzere butun âlım ve evliya ağladı.

Daha sonra olacak oldu. Haccâc, âkile, yâni yiyici illetine tutuldu. Uyuyamıyor, uyuyacağı sırada sıçrayıp kalkıyordu. Hâline bakıp şaşanlara:

“Saîd bin Cübeyr ile hâlim ne olacak? Uyuyacağım anda, ayağımı çekip sarsıyor ve beni uyandırıyor.” dedi.

Bu hâliyle fazla yaşamadı. Saîd bin Cübeyr şehit edildikten on beş gün sonra Haccâc da öldü.

.

Kaynak : İsmail Hakkı Bursevi, Rûhu’l-Beyan Tefsiri, Fatih Yayınevi: 2/168-169.

.